fbpx
You heard it first

Hàng tồn kho của thời trang nhanh sẽ được xử lý thế nào?

Tại sa mạc Atacama hiện có-ít nhất 100.000 tấn hàng may mặc mà phần lớn vẫn còn giá trị sử dụng.

Sự ô nhiễm đáng sợ từ hành vi tiêu dùng của ngành thời trang nhanh đã được thể hiện rõ nét bằng hàng núi quần áo còn mới, chưa từng được sử dụng được tích tụ trên sa mạc Atacama (Chile). Những sản phẩm may mặc, phần nhiều còn nguyên nhãn mác chính là hàng tồn kho của nhiều thương hiệu thời trang đại chúng. Bài viết nhằm chỉ ra một thực tại đáng buồn về tình trạng gây ô nhiễm, hao phí tài nguyên, tổn hao kinh tế mà ngành trang nhanh đang tạo ra.


Cái nóng trên sa mạc Atacama khiến cho nơi đây được xem như là vùng đất khắc nghiệt. Sa mạc Atacama còn được biết tới là vùng đất trên Trái đất cũng “tương tự như bề mặt của Sao Hỏa”, theo nhận định của NASA. Một nơi được xem là không phải thuộc vùng cực và khô hạn nhất thế giới như sa mạc Atacama sẽ khó lòng có một điều gì phải khiến cho con người lui tới, đã biến nó trở thành một bãi rác chứa quần áo. Tại sa mạc Atacama hiện có-ít nhất 100.000 tấn hàng may mặc. Nhiều sản phẩm trong số đó vẫn còn nguyên thẻ tag và chưa bao giờ được sử dụng.

Hàng tồn kho của thời trang nhanh nhưng không bán được sẽ đi đâu?
Sa mạc Atacama là một trong những bãi rác thời trang lớn. (ảnh: Jason Mayne)

Câu hỏi là làm thế nào mà quần áo kết thúc ở đó?

Thành phố cảng Iquique nằm ở phía bắc Chile, một khu vực được hưởng lợi về tài khóa để các sản phẩm nhập khẩu không phải nộp thuế. Ngoài ra, nó còn là cửa ngõ vào sa mạc Atacama. Iquique là một thành phố được bao quanh bởi những ngọn đồi cát, tương phản với những tòa nhà chọc trời và những bãi biển rộng, và cách đó 25 km tồn tại một bãi rác (khó tin) của ngành thời trang từ mọi nơi đổ về.

Trên đường đi đến “nghĩa trang áo quần” bao la này sẽ phải đi qua Alto Hospicio – một thị trấn nghèo với một số nhà máy đang hoạt động. Cuộc sống của người dân tại Alto Hospicio là vô cùng khắc khổ, với ánh sáng mặt trời với cường độ mạnh và độ ẩm không tồn tại.

Franklin Zepeda là người đã tố cáo bãi rác này trong suốt 10 năm qua, và là người hướng dẫn phóng viên Jason Mayne của tờ TN (Artear) đi qua những con đường đất với địa hình hiểm trở, bấp bênh. Vẫn có sự tồn tại của con người, ngay ở tại cái nơi có khí hậu khắc nghiệt và hiểm trở này. Ai sống ở đó? Chủ yếu là người nghèo di chuyển từ Venezuela đến đây. Thật khó tưởng tượng được rằng rất nhiều khả năng chính những người nghèo sống quanh sa mạc, cũng chính vì miếng cơm manh áo mà chỉ đường hay thậm chí lao động để đưa đống rác thải còn mới của ngành thời trang để bỏ thải tại nơi đây.

Hàng tồn kho của thời trang nhanh nhưng không bán được sẽ đi đâu?
Phóng viên Jason Mayne của tờ TN khi tham gia tìm hiểu về thực trạng tại sa mạc Atacama.

Tại bãi rác thời trang này có tất cả mọi thứ từ các thương hiệu quốc tế. Rất nhiều quần jeans mới toanh thậm chí không có lấy một lỗ thủng. Cũng có rất nhiều giày thể thao còn mới tinh và thậm chí là phóng viên còn có thể tìm thấy những bộ quần áo còn nguyên giá trên chúng, dễ thấy là chúng chưa bao giờ được mặc, bị loại bỏ vì là một thứ hàng tồn kho không đáng sở hữu, chịu kiếp phơi mình trước những trận cát gió khô cằn của vùng sa mạc.

Bãi rác thời trang này, sau 5h chiều, khi ánh sáng gay gắt từ mặt trời bắt đầu nhạt nhòe dần trên đường chân trời, trở thành một phiên chợ quần áo 0 đồng dành cho những con người nghèo khổ sống gần đó, hay thậm chí là lưu lạc tới đây chỉ để chắt lọc quần áo đem về bán lại. Phần lớn toàn là những người trắng tay đến từ Venezuela hay Comlobia.

Hàng tồn kho của thời trang nhanh nhưng không bán được sẽ đi đâu?
Một số người sống ở khu vực khắc nghiệt này là người Venezuela nhập cư trái phép bằng đường bộ. (Ảnh: TN)

Họ tìm kiếm quần áo, phụ kiện thời trang vẫn còn giá trị sử dụng để mặc cho bản thân, hoặc đem đi bán lại ở bất kỳ nơi nào họ có thể – với hy vọng có thể kiếm được chút ít tiền cho cuộc sống. Cuộc đào bới và truy tìm cũng không kéo dài được quá lâu, bởi tất cả phải nhanh chóng rời khỏi nơi này trước khi trời tối hẳn, vì địa hình hiểm trở là lối vào lẫn ra duy nhất của nơi đây. Họ cần phải sớm rời đi và có thể là quay trở lại vào ngày hôm sau để đảm bảo an toàn.

Khi bóng người khuất dần trên những dải núi cát bạt ngàn, chỉ còn hiu hiu từng đợt gió sa mạc thổi bụi cát mịt mù vào hàng núi áo quần. Sự đối nghịch giữa những ngọn đồi cát của tự nhiên, và của thải của con người khiến cho phóng viên phải canh cánh nghĩ ngợi. Sự lãng phí sẽ khiến cho bất kể ai cũng phải cảm thấy rùng mình, một khi tận mắt chứng kiến điều này.

Hàng tồn kho của thời trang nhanh nhưng không bán được sẽ đi đâu?
Những người dân sống gần “bãi rác” trên sa mạc Atacama tranh thủ tích trữ quần áo. (Ảnh: TN)

Rác thải (còn mới) đó, suy cho cùng cũng từng đã là niềm tự hào của một thương hiệu, là một nền kinh tế, là một phát minh của con người. Bản thân thứ rác thải công nghiệp này không tồn tại như một điều thuận tự nhiên. Bản thân sự tồn tại dư thừa của nó cũng không giúp ích bất kể gì cho tự nhiên.

Nhận thức về tác động của thời trang nhanh

Ngành công nghiệp thời trang vẫn đang gây ô nhiễm nặng thứ hai trên thế giới. Cần phải nhắc lại những số liệu thống kê này để cảnh tỉnh nhận thức của xã hội chúng ta: để làm ra 1 chiếc quần jeans, cần 7.500 lít nước; đến 85% hàng dệt may được sản xuất cuối cùng được đưa vào bãi chôn lấp hoặc đốt; và mỗi giây trôi qua tương đương với một lượng quần áo có thể được chở hết bằng một chiếc xe tải đang bị đốt cháy.

Chỉ để làm ra 1 chiếc quần jeans sẽ cần 7.500 lít nước.

Chính ngành thời trang nhanh với năng lực sản xuất các sản phẩm mới trong thời gian kỷ lục, với giá thành cực rẻ, đã góp phần tạo ra thứ được xem là thời trang “rác”. Gọi là thời trang rác cũng chẳng sai, bởi đa phần sản phẩm áo quần được sản xuất ra sẽ bị vứt bỏ một khi chúng không thể được bán.

Có rất nhiều bãi rác thời trang khác, có tình cảnh diễn ra tương tự như tại sa mạc Atacama (Chile). Vốn dĩ ngay từ đầu, chính phủ Chile cũng đã cho phép nhập khẩu các container quần áo cũ (và mới) mà thị trường châu Âu và Hoa Kỳ không muốn hoặc từ chối. Những sản phẩm may mặc này được dự tính là để bán lại, và những thứ không phục vụ được mục đích này sẽ bị vứt bỏ.

Tác động tiêu cực của ngành thời trang, nhờ vào sức ảnh hưởng và hành vi tiêu dùng của thời trang nhanh, ngày càng tăng. Cốt yếu nhất là những tác động đến môi trường vô cùng rõ ràng: ô nhiễm nguồn nước ngầm, khói độc do đốt cháy và thải vi nhựa từ quần áo ra môi trường và thường sẽ dẫn ra biển.

Bên cạnh những tác động của thời trang đến môi trường sẽ còn có những tác động xã hội khác nữa. Thiết nghĩ, hàng trăm nghìn chiếc quần áo bị lãng phí như thế này có thể giúp cho một bộ phần người không bị lạnh. Thậm chí vẫn còn có những quốc gia, khu vực, nơi dân nghèo vẫn đang mong cầu có có giày dép tốt hơn để di chuyển và rõ ràng là có thể tận dụng được những rác thải thời trang còn mới như vậy. Thực tế này lại không xảy ra tại Chile. Những chiếc xe tải vẫn âm thầm chở quần áo đổ trái phép vào ban đêm.

Áp đặt trách nhiệm pháp lý cho các nhà sản xuất hàng may mặc

Điều luật mới về trách nhiệm pháp lý trong quy trình sản xuất đã được xét duyệt ở Chile, xác định rõ rằng các nhà sản xuất (không phải người tiêu dùng) phải chịu trách nhiệm về chất thải tạo ra. Luật đang trong quá trình thực hiện, dự kiến ​​đến năm 2023 sẽ có đầy đủ hồ sơ áp dụng và các danh mục sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của luật sẽ được gia hạn. Nhưng trước khi pháp luật được đĩnh rõ, thì hành vi tái chế quần áo là giải pháp thiết thực nhất.

Nhìn thấy số lượng quần áo bị lãng phí, đã có những ý tưởng tái chế mới mẻ được thiết lập, chẳng hạn như Ecofibra – là một hệ thống cách nhiệt cho những ngôi nhà sử dụng hàng dệt đã qua sử dụng bằng cách truyền nhiệt cho quần áo đã được rã sợi, nhằm giúp tạo ra công năng cho quần áo thải bỏ, ngăn chúng bị vùi mình trong các bãi chôn lấp.

Ecofibra xé nhỏ quần áo và thông qua một quá trình xử lý đặc biệt làm cho chúng cách nhiệt và chống cháy. Có thể nhận thấy rằng, sự đổi mới và sáng tạo công nghệ cũng là điều cần thiết để giảm tác động đến môi trường của nhiều ngành công nghiệp, nhất là ngành thời trang.

Hàng tồn kho của thời trang nhanh nhưng không bán được sẽ đi đâu?
Nếu quần áo được sử dụng vào mục đích khác, có thể tránh được tác động tiêu cực tới môi trường và xã hội mà nó tạo ra. (Ảnh: TN)

Hãy là một người tiêu dùng thời trang có ý thức

Trong tư cách là người tiêu dùng quần áo, chúng ta có thể cố gắng tránh những cám dỗ của tiếp thị, tiêu thụ ít hơn và tập ủng hộ các nhà sản xuất địa phương. Chúng ta cũng có thể chọn những loại vải không sử dụng nhiều nước để sản xuất. Trên thực tế, đã có những thương hiệu lớn phân biệt nó trên nhãn sản phẩm của họ.

Một giải pháp thay thế khác là mua quần áo cũ (đồ si) đã được sử dụng để chúng tiếp tục được kéo dài vòng đời của mình. Người tiêu dùng thời trang, tốt nhất là nên bán hoặc tặng quần áo trong tình trạng tốt trước khi chúng bị hư hỏng. Điều này sẽ gây áp lực rất lớn đến các công ty sản xuất.

Trên thế giới có rất nhiều nền tảng mua sắm hàng secondhand chất lượng như Vestiaire Collective, Depop, ThredUp, Poshmark, Vinted… Tại Việt Nam, Piktina là một trong những ứng dụng bán hàng secondhand chuyên nghiệp. Ngoài ra còn có những nền tảng khác như SSSMarket hay Passii.

Ứng dụng chuyên mua bán quần áo secondhand Piktina là một ứng dụng phổ biến tại Việt Nam.

Lý tưởng nhất là khiến họ thay đổi, và không tiếp tục duy trì chu kỳ sản xuất hàng may mặc mới cứ sau hai tuần; thay vào đó là họ sẽ chú trọng vào việc cải tiến chất lượng sản phẩm được sản xuất để giúp chúng có chu kỳ sử dụng lâu, dài hơn. Việc áp dụng các quy trình sản xuất ít gây ô nhiễm cũng là một giải pháp thực tế mà buộc các doanh nghiệp phải cam kết, nếu không muốn bị người tiêu dùng thời trang quay lưng.

Bài viết được tham khảo từ nguồn này trên TN.

Bình luận
error: Content is protected !!
%d bloggers like this:
Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ads Blocker Detected!!!

Rose thấy bạn đang sử dụng phần mềm Adblock trên trình duyệt của mình. Vui lòng ủng hộ blog bằng cách tắt Adblock hay loại trừ So awkward, Rose ra khỏi danh sách bạn nhé! Ngay sau đó bạn sẽ được truy cập vào toàn bộ nội dung hữu ích trên blog ngay thôi! Cảm ơn bạn!