fbpx
Culture

Metaverse là gì?

Metaverse là gì? Liệu có đáng để chúng ta quan tâm hay không? Hẳn ta sẽ sớm có được câu trả lời thực tế.

Metaverse có thể nói là một “sân chơi” mới mà rất nhiều ông lớn công nghệ đang muốn chiếm được thế thượng phong. Sự chủ động của những ông lớn như Apple, Facebook, Google, Microsoft đã cho thấy điều đó. Vậy Metaverse là gì?


Facebook vừa mới đây công bố một thông tin đáng chú ý tới các tín đồ công nghệ về kế hoạch lớn lao trong 5 năm tới của mình. Theo đó, CEO của Facebook Mark Zuckerberg đã nói rằng công ty này sau 5 năm tới sẽ không còn được nhìn nhận đơn thuần là một doanh nghiệp mạng xã hội nữa, mà sẽ là một doanh nghiệp về Metaverse. Tham vọng của họ là xây dựng một thế giới ảo của tương lai và chiếm thế thương phong trước hãng Apple và các công ty sản xuất game lớn trên phạm vi toàn cầu.

Metaverse là gì? | So awkward, Rose - Blog cá nhân chuyên nghiệp
Tuyên bố mới nhất từ CEO của Facebook đã khiến cho rất nhiều người đặt ra câu hỏi Metaverse là gì

Như lời của Zuckerberg khẳng định “Metaverse sẽ là thế hệ kế cận của internet”. Facebook không phải là ông lớn duy nhất quan tâm đến tương lai của Metaverse. Microsoft, Nvidia Corp, Amazon hay thậm chí là Disney cũng đang hết mực tăng tốc để bắt kịp nhịp tiến công nghệ mới.

Metaverse là gì?

Định nghĩa cụ thể: Metaverse là một không gian kỹ thuật số công cộng và thống nhất, bao gồm tất cả những gì thuộc thế giới ảo và mạng Internet. Metaverse sẽ bao gồm những biến thể hoặc bản sao của những gì thuộc thế giới thực*, nhưng nó khác biệt với khái niệm “Thực tế ảo tăng cường” (công nghệ AR). Từ “metaverse” được tạo thành từ tiền tố “meta” (có nghĩa là vượt ra ngoài) và “verse” (một biến thể từ universe – vũ trụ); thuật ngữ này thường được sử dụng để mô tả khái niệm về sự lặp lại trong tương lai của internet, được tạo thành từ các không gian ảo 3D liên tục, được chia sẻ, liên kết với nhau thành một vũ trụ ảo có thể sống, trải nghiệm và cảm nhận được.

*tức là mỗi người ở thể giới thực sẽ có thể tạo avarta đại diện cho mình trong metaverse hoặc có một nhân diện chân thực nhất của mình ở bên ngoài thế giới thực được đưa vào thế giới ảo, tùy vào sự tân tiến của công nghệ kỹ thuật số.

Nói tóm lược: Metaverse là gì? Là một môi trường ảo, nơi mỗi người có thể hiện diện với mọi người trong không gian kỹ thuật số. Loài người có thể coi đây là một mạng internet hiện thân mà họ đang ở bên trong thay vì chỉ nhìn vào.

Nguồn gốc và sự phát triển của Metaverse

Thuật ngữ Metaverse được giới thiệu trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Snow Crash năm 1992 của Neal Stephenson, nơi con người thông qua nhân vật đại diện (avarta) để tương tác với nhau và các không gian ba chiều do phần mềm thiết lập, nhằm tạo ra một sự thoát ly của thế giới thực. Stephenson đã sử dụng thuật ngữ này để mô tả một sự phát triển nâng cao dựa trên thực tế ảo của Internet. Metaverse sẽ là thế lực kế thừa ngai vàng của Internet.

Các khái niệm tương tự như Metaverse đã xuất hiện dưới nhiều cái tên khác nhau trong tác phẩm tiểu thuyết True Names thuộc thể loại cyberpunk từ năm 1981. Stephenson đã nói trong lời kết của Snow Crash rằng sau khi hoàn thành cuốn tiểu thuyết, anh đã nghiên cứu về Habitat, một MMORPG (Massively Multiplayer Online Role Playing Game – trò chơi trực tuyến nhập vai nhiều người chơi) đầu tiên, gần tương tự như lý thuyết về Metaverse.

Metaverse là gì? | So awkward, Rose - Blog cá nhân chuyên nghiệp
Ngành công nghiệp Gaming đang dẫn đầu xu thế tạo dựng thế những chiều không gian ảo như Metaverse.

Khái niệm Metaverse từng nổi tiếng với một thuật ngữ khác, cyberspace, xuất hiện lần đầu trong truyện ngắn ‘Burning Chrome’ của William Gibson (Omni, tháng 7 năm 1982) và là chủ đề trung tâm trong cuốn tiểu thuyết nổi danh năm 1984 của ông là Neuromancer. Tuy vậy, cyberspace đã được sử dụng phổ biến và dần đồng nhất thuật ngữ có nghĩa đơn giản là Internet, nên hiện tại Metaverse trở thành một thuật ngữ tách biệt cho khái niệm không gian ảo chia sẻ những xúc giác với thực tế. Metaverse cho phép người dùng truy cập vào môi trường của nó nhưng vẫn khiến người dùng nhận thức được môi trường xung quanh thế giới thực của họ.

Vì nhiều trò chơi trực tuyến ngày nay kết nối hàng triệu người chơi (tuy có) chia sẻ nhiều tính năng với Metaverse, nhưng sự khác biệt rõ ràng là những trò chơi này chỉ cung cấp quyền truy cập vào các phiên bản không liên tục của thế giới ảo rộng lớn, và chỉ được chia sẻ bởi tối đa vài chục người chơi đồng thời, nên khái niệm thế giới ảo đa vũ trụ (multiverse virtual world) đã được sử dụng để phân biệt rõ ràng với khái niệm Metaverse.

Fortnite là một trong những tựa game cố gắng kết nối con người với vũ trụ ảo Metaverse ngày nay. Không chỉ giúp người chơi liên kết toàn cầu, tựa game này cũng đang rất nỗ lực để tăng cường thêm hơn trải nghiệm của người tham gia, bằng cách mua bán vật phẩm thời trang hút mắt, mang tính thẩm mỹ và có giới hạn (tựa như cách mà Supreme hay Off-White tạo dựng thương hiệu của mình dựa trên sự khan hiếm vậy). Ngay cả khi bài viết này đang được hoàn thiện, Fornite đang rình rang chuẩn bị một show diễn ca nhạc thực tế ảo hoành tráng liên tiếp 3 ngày, với sự tham gia của nữ ca sĩ Ariana Grande. Trước đó, Fortnite cũng đã vô cùng thành công với liveshow của Travis Scott và DJ Marshmello.

Live show hoành tráng của Travis Scott trong thế giới của Fornite.

Những nỗ lực và chiến lược cụ thể của Facebook trong việc tạo ra Metaverse

Nhiều ông lớn ở Thung lũng Silicon vẫn xem Metaverse là tương lai của nhân loại. Một vài nỗ lực cụ thể đã và đang được tiến hành, như Google đang đầu tư rất nhiều vào thực tế tăng cường (AR), nơi người dùng sử dụng công nghệ để nhìn thế giới thực với các đối tượng 3D kỹ thuật số được mô tả ở bề mặt trên cùng. Không kém cạnh, râm ran nhiều tin đồn rằng hãng Apple đang chế tạo các sản phẩm như sản phẩm kính để trải nghiệm không gian ảo.

Nhưng Facebook dường như tỏ rõ mục đích và cam kết nhất với tầm nhìn mới này. Trong nhiệm vụ chuyển mình thành một công ty Metaverse, Mark Zuckerberg đang tìm cách xây dựng một mạng lưới hệ thống – nơi mọi người có thể “di chuyển” giữa các công nghệ thực tế ảo (VR), AR và thậm chí cả thiết bị 2D, sử dụng hình đại diện thực tế của chính họ (tùy trường hợp). Tại đây, họ sẽ làm việc, giao lưu, chia sẻ mọi thứ và có những trải nghiệm xã hội khác biệt, trong khi vẫn có thể sử dụng Internet cho một số tác vụ như tìm kiếm tương tự như cách chúng ta sử dụng hiện nay.

Không chỉ sở hữu nền tảng Facebook mà còn sở hữu WhatsApp, Instagram và nhà sản xuất tai nghe VR Oculus đã mang đến cho Zuckerberg một khởi đầu vô cùng thuận lợi trong việc biến mục đích này thành hiện thực. Khi quy hợp tất cả những thương hiệu mà Facebook đang sở hữu này, sẽ mang lại số lượng mối quan hệ khách hàng khổng lồ, cùng với tất cả những thông tin, kiến ​​thức quan trọng để tạo ra một thế giới ảo đáng mơ ước. Facebook giờ đây đã nắm rõ cách mọi người cư xử trực tuyến, tính cách của họ, sở thích và không thích, thậm chí cả chuyển động mắt và cả trạng thái cảm xúc.

Kính AR hiện nay.

Để giúp xây dựng Metaverse, các kỹ sư của Facebook sẽ phải thành công trong việc tối ưu hóa quá trình hiện thực nhập vai. Hãy tưởng tượng một hệ thống liên kết có 2,9 tỷ người dùng và trí tuệ nhân tạo (AI) đã thu thập tất cả thông tin đã biết về họ. Facebook đã thành lập một bộ phận có tên là Reality Labs, nơi các nhà nghiên cứu đang làm việc để định hình được chất lượng metaverse, cụ thể là “khả năng hiện diện” – “cảm giác” cần phải có khi ở trong cùng một không gian với những người khác. Reality Labs, không có gì ngạc nhiên khi có rất nhiều nhân viên có nền tảng tốt về game.

Facebook cũng đồng thời đang đầu tư tiền vào phần mềm để làm khả thi các tính năng như “dịch chuyển” người dùng đến một nơi khác (như văn phòng làm việc, hay gia đình ở nơi xa) để có vẻ như bạn đang thực sự ở đó, cũng như bộ công cụ hỗ trợ như kính AR và tai nghe VR cao cấp hơn những sản phẩm hiện có trên thị trường.

Dự án của Facebook được ước tình sẽ tốn hàng trăm tỷ đô để thực hiện.

Zuckerberg hy vọng Facebook sẽ có thể đạt được quá trình chuyển đổi (từ social media thành Metaverse) trong vòng 5 năm tới và để các thiết bị như tai nghe và kính AR hỗ trợ cũng sẽ sẵn sàng cho việc sử dụng phổ biến hàng ngày vào cuối thập kỷ này. Để thành công, Facebook sẽ phải làm cho việc thiết bị cung cấp VR của mình có thể tương thích với phần lớn các hệ thống Metaverse do các công ty khác đã tạo ra trực tuyến. Các thiết bị này cũng sẽ phải có khả năng sản xuất hàng loạt, để ngày càng có nhiều người có điều kiện tham gia vào Metaverse.

Rốt cuộc thì mạng xã hội hiện tại là hoàn toàn miễn phí để tham gia (chỉ tốn tiền mạng và tiền mua thiết bị điện tử). Có lẽ để tham gia thì người dùng buộc phải tốn thêm một khoảng chi phí khác cho việc mua thiết bị tương thích. Hiển nhiên trải nghiệm và tính năng của Metaverse sẽ hoàn toàn khác biệt so với social media như chúng ta đã biết và trải nghiệm ở hiện tại.

Metaverse và tác động (có thể nhận định được) của nó tới tương lai của toàn nhân loại

Hiện tại, quảng cáo đang thống trị mô hình kinh doanh trên mạng xã hội Facebook, nhưng việc chuyển sang trở thành một công ty Metaverse sẽ đem tới các tiềm năng về doanh thu mới. Hiện tại, người dùng chia sẻ suy nghĩ, hình ảnh, bài đăng, hoạt động, sự kiện và sở thích mà không phải trả tiền (ít nhất là không theo cách thức truyền thống).

Nhưng người dùng có thể sẵn sàng trả tiền cho khả năng tương tác nâng cao có trong Metaverse, có thể là để truy cập vào các khu vực riêng tư (VIP area) nhất định hoặc làm một số hành vi, tương tác nhất định, chẳng hạn như dịch chuyển tức thời trong hơn vài phút hoặc bất cứ trải nghiệm đặc biệt gì khác. Zuckerberg cho biết Facebook sẽ kiếm tiền từ việc bán một số hàng hóa và trải nghiệm thực tế ảo.

Metaverse là gì? | So awkward, Rose - Blog cá nhân chuyên nghiệp
Metaverse sẽ thu hẹp về khoảng cách địa lý và chiều không gian giữa con người còn mạnh mẽ hơn cả mạng Internet ngày nay.

Cũng giống như những bộ phim khoa học viễn tưởng từng mô tả, liệu con người sẽ trả tiền cho những bộ quần áo thực tế ảo sành điệu nhất ở trong tương lai chứ? Hay là xem bộ phim mới nhất được chiếu trong rạp chiếu phim ảo? Và trong thế giới mới này, chúng ta có thể sẽ tương tác với nhau nhiều hơn những gì chúng ta đã làm trên mạng xã hội hiện nay. Điều này hiển nhiên sẽ mở ra cơ hội kiếm bộn tiền cho những công ty công nghệ tiên phong trong lĩnh vực này.

Tóm lại, việc tạo ra một thế giới ảo để người dùng tương tác với bạn bè và gia đình của họ không chỉ là một tầm nhìn xa hoa, mà đó là một nhu cầu thương mại mang chiến lược toàn cầu. Mark Zuckerberg đã tạo ra nền tảng mạng xã hội đầu tiên và khiến nó trở thành tiêu chuẩn toàn cầu. Bây giờ, trong thực tế ảo, Facebook và Zuckerberg cũng đang cố gắng lặp lại lại chiến tích tương tự.

Dĩ nhiên, câu hỏi về tính bảo mật, thu nhập dữ liệu cá nhân để thương mại hóa của Facebook vẫn luôn là điều khiến cho người dùng internet hoài nghi, và liệu thế giới Metaverse mà Facebook đang muốn xây dựng liệu có trở thành một con dao hai lưỡi, tuy mang đến lợi ích kết nối và tính giải trí nhất định nhưng cũng đồng thời xâm phạm vào tính cá nhân và quyền riêng tư của tất cả người dùng tham gia vào mạng lưới này?

Metaverse là gì? Liệu có đáng để chúng ta suy xét, quan tâm hay không? Hẳn ta sẽ sớm có được câu trả lời thực tế.

Bình luận
error: Content is protected !!
%d bloggers like this: