fbpx
Self-love

Một người trẻ suy ngẫm về sự phát triển bản thân

Phát triển bản thân có nằm trong sự ưu tiên hàng ngày của bạn không?

“Người ta muốn bạn mạnh, giỏi và tốt, nhưng không bao giờ hơn họ”, đã bao giờ bạn nghe được điều này chưa? Người ở sau bạn, sẽ luôn nghĩ rằng chỗ bạn đang đứng là điều cần phải phấn đấu, nhưng những người ở trước bạn, nếu đã chạm đến đỉnh cao hay đạt đến giới hạn của năng lực mà họ có thể thì hẳn sẽ muốn những người ở dưới họ sẽ luôn ở vị trí như thế. Không phải ai cũng sẽ luôn mở rộng giới hạn và nâng cao thực lực của bản thân, phần lớn sẽ ngủ vùi, lệ thuộc hay trở nên thụ động hơn trong việc phát triển bản thân khi đã vươn đến một cấp bậc nào đó mà họ cảm thấy hài lòng.

Nếu đó là thực trạng của bạn, thì có thể bài viết này sẽ khiến bạn phải chạnh lòng đôi chút.


Phát triển bản thân cần phải có thời gian

Khi còn trẻ, những hoạch định 5 năm, 10 năm của bạn chỉ là những luồng suy nghĩ rối ren. Bạn ước ao mình sẽ kết hôn vào năm 25 tuổi, có con vào 27 tuổi, tập trung hết mình để lên chức sếp hay trưởng phòng vào năm 30 tuổi… đại khái là thế. Nhưng cuộc sống đâu vận hành theo cách thức mà bạn suy tưởng? Càng lớn thì bạn càng nhiều gánh lo và trách nhiệm, mà nỗi lo đã-có-tuổi là một nỗi lo thường trực và hợp lý. Bạn có thể nhận thấy và tự hỏi rằng tại sao lứa trẻ đằng sau lại nhanh nhạy và sớm thành công như thế; liệu thế hệ trẻ sẽ đủ năng lực để soán ngôi bạn, trong khi bạn… vẫn chỉ là bạn.

Áp lực phải phát triển bản thân là điều mà ai trong chúng ta cũng có. Tuy vậy, sự phát triển ở mỗi người là tùy thuộc vào cột mốc thời gian của chính mình. Đừng so sánh bản thân mình với người khác, hay đừng đứng núi này trông núi nọ, là những gì mà bạn sẽ luôn được nhắc nhớ bởi nhiều người xung quanh bạn – những người cũng đang hoặc từng chịu những áp lực hữu hình để phát triển bản thân.

Nhưng làm sao để phát triển bản thân? Liệu cảm thấy áp lực đã là đủ? Chắc chắn là không. Một trong những yếu tố để phát triển bản thân là ta phải muốn. Cái sự muốn đó được tạo nên từ tham vọng. Ta sống quyết liệt hơn và mong cầu những gì mà ta có thể làm được, chỉ và chỉ khi ta luôn nỗ lực và làm hết khả năng có thể của bản thân. Ngay cả giới hạn cũng là do ta tự mình đặt ra. Những sự phủ định hay ngờ hoặc về bản thân sẽ được lấp đầy bằng cái sự “muốn” để phát triển bản thân đó. Tự ta tạo ra động lực cho chính ta mà không cần phải so sánh hay tham chiếu với bất kỳ một ai.

Ta một mình một quãng đường phát triển rộng thênh thang, mặc kệ ai là ai đang hờ hững hay thỏa hiệp với cuộc đời của chính mình. Ta không đối chiếu, không so sánh, không nhìn dọc nhìn xuôi, bởi tham vọng của ta khác với của họ. Ta muốn phát triển bản thân để trở thành một phiên bản có giá trị ngày càng củng cố, và vì thế mà ta cũng buông bỏ được cảm giác sân si, tị nạnh, đố kỵ hay “phải” chèn ép những người có quyền chức dù cao hay thấp hơn mình.

phát triển bản thân

Nhận thức chung là vậy, nhưng ta cũng cần phải hiểu rằng thời gian tuy không phải là điều có thể lãng phí, nhưng bất kỳ một sự phát triển nào cũng cần phải có một sự đánh đổi nhất định. Sẽ chẳng bao giờ chúng ta phát triển bản thân lên một tầm vóc mới mà không cần phải trải qua một quá trình trau dồi nghiêm túc, bền bỉ. Sự tăng trưởng diễn ra hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng. Quá trình thu thập và tích lũy tri thức, kèm với những kinh nghiệm thực tiễn, các mối quan hệ hỗ trợ và đối thoại cởi mở giúp ta trở nên hiểu biết hơn, giàu kinh nghiệm và có giá trị hơn – dù là ở bất kỳ một khía cạnh nào của bản thân, ngoại hay nội tại.

Đừng nên xem tự đánh giá chính bản thân mình quá cao

Xem trọng chính mình, tôn trọng chính mình, yêu thương chính mình là một điều rất đáng hoan nghênh. Tuy nhiên, trong khía cạnh phát triển bản thân, việc tự đề cao hay đánh giá cao bản thân mình là một điều hoàn toàn phản tác dụng. Đây có phải là hành vi khiêm nhường và từ tốn không? Có thể đấy. Nhưng việc không đánh giá quá cao bản thân và năng lực của chính mình lại còn bao hàm luôn cả sự khiêm nhường – vốn là một đức tính tốt cần phải có của mỗi người.

Sự khiêm nhường không phải là việc lạnh nhạt, thờ ơ hay lãnh đạm trước những lời ngợi khen, tưởng thưởng hay đề cao từ người khác. Nếu bên ngoài tỏ ra không hào hứng với những giá trị được gán ghép bởi người khác trong ta, nhưng cái tôi bên trong lại được vuốt ve, chăm bẵm cho ngày càng trở nên béo tốt, thì đó không phải là sự khiêm nhường đích thực.

Không đánh giá năng lực của bản thân mình quá cao là khi ta càng trau dồi, càng đọc, càng học, càng biết thêm nhiều thì ta càng ham thích để tích lũy nhiều thêm hơn. Đến một mức độ mà tất cả những gì ta có thể trao đi nhiều hơn là những gì ta có thể nhận được. Ta trở thành một người đáng tín nhiệm, giàu cảm hứng và có giá trị trao đổi.

phát triển bản thân

Khi đối thoại với một người, ta không còn có nhu cầu phải tán gẫu những câu chuyện phiếm để lấp đầy những khoảng trống trong cuộc đối thoại để không trở nên “awkward”. Thay vào đó, ta có thể trao đổi để cơi nới sự hiểu biết và kinh nghiệm cá nhân, khiến cho quãng thời gian gặp gỡ nhau không hoàn toàn là uổng phí. Dĩ nhiên, những cuộc đối thoại thân mật để nắm bắt tình hình của đối phương là điều cần thiết, nhưng cả một cuộc gặp mặt chỉ để bàn luận về vấn đề của một phía, một đối tượng nào khác không có mặt, hay nói về những câu chuyện vô thưởng vô phạt nào đấy mà ta nghe hay chứng kiến được, thì đó là cả một sự tổn phí thời gian không cần thiết.

Sự khiêm nhường và không tự đánh giá mình quá cao sẽ khiến ta biết cách lắng nghe và đối thoại tử tế hơn. Ta không hiếu thắng, tranh luận hơn thua hay cảm thấy cần phải đè bẹp ý chí của đối phương. Bất kỳ một góc nhìn hay quan điểm nào cũng có một quá trình dài được xây dựng, và vì thế mà ta tôn trọng góc nhìn của người khác, cũng như tự mình phân tích, đánh giá và kiểm chứng lại kiến thức, thông tin của bản thân. Tất cả những điều này sẽ giúp ta ngày càng tiến bộ và phát triển bản thân tốt hơn.

Phát triển bản thân là một hành trình đầy niềm vui

Ta đôi khi cứ mải miết với chu kỳ tạo ra kinh tế mà không có thời gian để phát triển bản thân. Nhiều người trong chúng ta cho rằng những khoảng thời gian thất nghiệp và không tạo ra kinh tế ổn định là một điều đáng quan ngại. Ta tìm cách lấp đầy những khoảng trống “lao động tự do” trong CV để không bị đánh giá xấu trong quá trình tuyển dụng. Khi được hỏi han về những dự định trong tương lai, ta tự vẽ ra những kế hoạch hay những gì ta muốn làm, chỉ để tránh những cái nhìn e ngại hay đánh giá từ những người xung quanh nếu như ta không có một câu trả lời thuyết phục tới họ. Đây là một nhận thức cần phải thay đổi, nhất là đối với người trẻ.

Tạo ra kinh tế để nuôi sống bản thân hay những đối tượng phụ thuộc vào ta là một điều cần thiết. Nhưng nếu không có thời gian để tự mình phát triển thì rất khó để ta vươn lên một tầm cao hơn trong sự nghiệp. Kinh nghiệm làm việc được vun vén theo thời gian sẽ không thể nào bằng việc ta tiếp nhận kiến thức nền tảng, ghi nhớ và sau đó ứng dụng nó vào thực tế, vào hoàn cảnh công việc. Nhiều người trong chúng ta học hỏi từ chính kinh nghiệm trong công việc của mình mà quên mất rằng kiến thức là nền tảng cốt lõi của sự tư duy.

phát triển bản thân

Nghĩ thử mà xem, khi làm ở một vị trí, ta có thể học và kết nối được với nhiều người cùng lĩnh vực, ta có thể (hoặc không) được tiếp nhận những kinh nghiệm mới, và ngay cả khi có cơ may được tiếp nhận thì xác suất để lưu trữ và áp dụng kiến thức, kinh nghiệm mới đó còn phụ thuộc vào việc ta có để tâm đến nó hay không (đa phần là không). Bên cạnh đó, xã hội luôn phát triển với tốc độ nhanh hơn chúng ta tưởng tượng. Trong khi hầu hết chỉ dành thời gian để quan tâm đến lĩnh vực mà ta lựa chọn để theo đuổi, ta thường bỏ qua những khía cạnh khác nền tảng trong cuộc sống.

Ví dụ một người làm thời trang có thể sẽ bỏ qua công nghệ, chính trị hay kinh tế vĩ mô. Những kinh nghiệm về thời trang được bồi dưỡng theo thời gian là không thể phủ nhận, khiến ta trở thành một chuyên gia trong lĩnh vực này (với một khoảng thời gian bỏ ra nhất định), nhưng cũng đồng thời khiến ta khó lòng cạnh tranh với một người có kiến thức và kinh nghiệm tổng quát về nhiều khía cạnh khác nhau trong xã hội (bao gồm cả thời trang) nhưng ở mức độ không quá chuyên sâu như ta.

Hiển nhiên, sẽ có người phản bác rằng ta nên lựa chọn để trở thành một chuyên gia nhất định trong một lĩnh vực cụ thể. Nhận thức này đã lỗi thời và chỉ đúng phân nửa. Xã hội 4.0 (đang chuyển mình sang 5.0) đã tạo ra nền tảng phát triển tư duy cho mỗi cá thể trong xã hội bởi nhiều hình thức. Sự nhanh nhạy và nắm bắt thông tin trở thành một kỹ năng thiết yếu để phát triển bản thân. Nếu là một chuyên gia trong một lĩnh vực cụ thể, ta phải cần nhiều hơn là kỹ năng chuyên môn của chuyên ngành đó.

Ta buộc phải nắm bắt thời cuộc, phải có sự tinh tường và nhạy bén với sự chuyển dịch của xã hội ngày nay – vốn là một mạng lưới có sự liên đới và hỗ trợ lẫn nhau một cách phức tạp, tinh vi. Mọi thứ xảy ra đều có nguồn cơn và lực thúc đẩy bởi nhiều yếu tố khác nhau. Chỉ hiểu vấn đề theo một góc độ đặc thù sẽ khiến cho vấn đề không được đánh giá một cách sâu sát, toàn diện, từ đó khiến cho kinh nghiệm chuyên môn của ta chỉ được nhìn theo một góc độ tham khảo, chứ không hoàn toàn thuyết phục, hay giàu cảm hứng.

Tại sao càng nhiều tuổi, chúng ta lại được nhận nhiều lương bổng hơn là khi còn trẻ? Hiển nhiên là do kinh nghiệm làm việc của chúng ta trong quá khứ, nhưng có phải còn lý do nào khác không? Đó là trải nghiệm và thái độ sống, cũng như những trọng trách và vai trò khác mà chúng ta phải đảm nhiệm. Một người ở độ tuổi 30s của mình, ở những cấp bậc và vị trí điều hành, họ cũng đồng thời phải chăm sóc cho gia đình, hay có người phụ thuộc vào kinh tế làm ra. Đó là lý do mà họ được nhận nhiều lương bổng và quyền lợi hơn khi họ còn trẻ. Nhận thức này, không phải là quá rõ ràng để có thể nhìn thấu. Nhưng bạn có bao giờ nghĩ rằng, nếu như bạn có kiến thức nền tảng và sự tinh tường trong nhiều lĩnh vực khác nhau và tự tin về nó, bạn sẽ còn có được mức lương bổng và quyền lợi còn nhiều hơn nữa chứ?

Lấy thời dịch COVID-19 là một ví dụ thực tiễn. Nhiều người thất nghiệp và loay hoay tìm kiếm những vị trí mới, thay vì dành thời gian này để trau dồi hay tích lũy thêm kiến thức khác ngoài lĩnh vực của mình. Đối với những người dám bỏ ra thời gian để tự phát triển bản thân trong những lĩnh vực khác, họ dám phá bỏ giới hạn của bản thân để tìm cho mình một vị trí hay một cơ hội mới trong một lĩnh vực khác hẳn với lĩnh vực mà họ đang làm.

Vậy là họ có nhiều cơ hội để tìm kiếm được một công việc phù hợp với năng lực và sự hiểu biết của mình hơn, chưa kể mức lương mà họ được hưởng nhờ vào đó sẽ còn tốt hơn là những vị trí đầy cạnh tranh khác trong lĩnh vực trước đó – nếu như đây là một lĩnh vực đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi thời dịch, khiến cho tất cả các công ty tuyển dụng đều có một giới hạn về thù lao cho những vị trí tuyển dụng của mình.

Đây là thực tế mà hẳn nhiều người đang đối diện. Nếu không có đủ tự tin để bước qua một lĩnh vực khác cởi mở và hào phóng hơn với những người có chuyên môn và kiến thức dàn trải, hẳn ta sẽ phải chấp nhận làm một công việc mà theo ta là đang trả lương thấp hơn những gì ta xứng đáng được thừa hưởng.

phát triển bản thân

Vậy nên có thể nhận ra rằng, phát triển bản thân là một hành trình đầy niềm vui, dù là được nhìn nhận theo cách nào đi chăng nữa. Tuy rằng, sẽ có những lúc ta cảm thấy ngờ hoặc về chính những gì ta đang làm, bởi kết quả chưa vội vã tới ngay, trong khi những người xung quanh dường như cũng ngờ hoặc hay xem nhẹ những gì mà ta đang nỗ lực và dày công vun vén. Điều này là tốt thôi, bởi nếu ai cũng ưu tiên để phát triển bản thân như ta thì không phải sự cạnh tranh sẽ càng khốc liệt hơn sao?

Hãy vững lòng và tin vào giá trị, trực giác lẫn trí thông minh của bản thân mình. Nhớ rằng, phát triển bản thân sẽ phải cần đến thời gian, là một hành trình đầy niềm vui và đừng bao giờ tự đánh giá bản thân mình quá cao mà để ảnh hưởng đến quá trình tích lũy và chiêm nghiệm của bản thân. Mọi sự lựa chọn và kiên trì của bạn ngày hôm nay, sẽ là thành quả và phần thưởng tương ứng dành cho ngày mai của những ngày mai.

*bài viết mang quan điểm cá nhân.

Bình luận
error: Content is protected !!
%d bloggers like this:
Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro
Ads Blocker Detected!!!

Rose thấy bạn đang sử dụng phần mềm Adblock trên trình duyệt của mình. Vui lòng ủng hộ blog bằng cách tắt Adblock hay loại trừ So awkward, Rose ra khỏi danh sách bạn nhé! Ngay sau đó bạn sẽ được truy cập vào toàn bộ nội dung hữu ích trên blog ngay thôi! Cảm ơn bạn!

Refresh